Chiều tối ngày 12/10, ba chàng trai trẻ mua ba suất ăn nhanh kiểu Trung Hoa tại khu "Thiên đường ẩm thực" của Trung tâm Quần vợt Kỳ Trung Thượng Hải. Vì nhà hàng chật kín, họ tìm được một chiếc bàn tròn nhỏ để ngồi ghép với người khác, vừa ngồi xuống đã "tranh thủ từng giây" ăn ngay. Một người trong số đó nói rằng trận đầu tiên tối nay là trận của Alcaraz, họ tan làm đến đây là vừa kịp giờ, công việc và xem bóng đều không bị lỡ.
Giải Rolex Shanghai Masters 2026 diễn ra từ ngày 5 đến 18/10. Giải quần vợt thường niên đặt tại quận Mẫn Hàng, Thượng Hải này đã trở thành sự kiện thể thao nóng nhất của thành phố vào mùa thu vàng. Năm 2025, số lượt khán giả đến sân xem giải Masters vượt 250.000, tác động kinh tế trực tiếp vượt 2,5 tỷ nhân dân tệ, hiệu ứng kéo theo cho các ngành lên tới 7,1 tỷ nhân dân tệ. Giải Masters năm nay dự kiến sẽ có lượng khán giả vượt con số 250.000 lượt của năm ngoái. Xoay quanh việc làm thế nào để thu hút người đến, làm thế nào để khán giả rời sân hiệu quả, làm thế nào để biến "lưu lượng" thành sự "lưu giữ", quận Mẫn Hàng của Thượng Hải đã phối hợp nhiều bên, cùng nhau viết nên "bài văn lớn" về kinh tế quần vợt.
Ngày 12/10, sân trung tâm của Trung tâm Quần vợt Kỳ Trung Thượng Hải có trận đấu buổi tối của Alcaraz, tỷ lệ lấp đầy khán đài rất cao. Toàn bộ ảnh trong bài do phóng viên Du Khải của The Paper chụp.
Làm thế nào để thu hút người đến?
Theo ông Trương Vĩ Nghiêu, phó tổng giám đốc Công ty cổ phần Tập đoàn Văn hóa Du lịch Giải trí Cửu Sự Thượng Hải, đơn vị phụ trách vận hành và quảng bá giải Rolex Shanghai Masters, từ chương đầu tiên của giải vào năm 1998, đến năm 2005 có sân nhà hoàn toàn mới, rồi năm 2009 chặng ATP 1000 Masters duy nhất ở châu Á được đặt cố định tại Thượng Hải, con đường quần vợt kéo dài gần ba mươi năm này đã chứng kiến sự phát triển của các giải quần vợt Thượng Hải, đồng thời thể hiện quá trình giải đấu và quận Mẫn Hàng cùng phát triển.
Điều thu hút khán giả trước hết là hiệu ứng thương hiệu của giải. Năm 2002, giải Tennis Masters Cup Thượng Hải được tổ chức thành công, đây là giải quần vợt có cấp độ cao nhất trong lịch sử thể thao Trung Quốc khi đó, thu hút đông đảo người hâm mộ đến sân, cũng để thế giới thấy được nhiệt huyết của Trung Quốc với môn thể thao này. Từ đó, Thượng Hải nhận quyền đăng cai liên tục giải Masters Cup kể từ năm 2005, và Trung tâm Quần vợt Kỳ Trung tại trấn Mã Kiều, quận Mẫn Hàng cũng mọc lên ngay năm đó. Năm 2009, giải Rolex Shanghai Masters chính thức khai màn, và đến năm 2023 được nâng cấp thể thức: từ một tuần kéo dài thành hai tuần, từ 56 suất mở rộng lên 96 suất. Lịch thi đấu dài hơn, tay vợt nhiều hơn, các cuộc đối đầu quyết liệt hơn, đồng thời cũng có nghĩa là số lượng khán giả tiềm năng tăng lên gấp bội.
Sau khi nhà thi đấu số 2 được lắp thêm mái che có thể đóng mở, việc thi đấu (và xem đấu) không còn bị mưa gió cản trở.
Để khán giả đã đến rồi sẽ trở thành "khách quen", quận Mẫn Hàng kết hợp cả "cứng" lẫn "mềm". Về phần cứng, Trung tâm Quần vợt Kỳ Trung từng bước nâng cấp nhà thi đấu: năm 2023 cải tạo khu vực vận động viên, năm 2024 nâng cấp khu vực khán giả như Thiên đường ẩm thực; năm ngoái lắp thêm mái che đóng mở cho nhà thi đấu số 2 để thi đấu (xem đấu) bất kể mưa gió, đồng thời nâng cấp sân số 17 thành sân tập Masters có 1.200 chỗ ngồi. Trong bốn ngày cuối của giải năm nay, khu vườn trên không Nhà vô địch ở tầng bốn Thiên đường ẩm thực còn được nâng cấp thành khu tiếp đón khách VIP "Cảnh giới phi phàm", do giải Masters phối hợp cùng Federer xây dựng, tiếp tục làm phong phú thêm hệ sinh thái sản phẩm trải nghiệm.
Là "chủ nhà" của giải đấu, trấn Mã Kiều thuộc quận Mẫn Hàng đã dày công xây dựng một nhà ga chủ đề Mã Kiều "có thể ngắm, có thể dạo, có thể mua" tại vị trí đắc địa bên ngoài sân trung tâm.
Còn về phần mềm, trấn Mã Kiều với vai trò "chủ nhà" càng dồn hết tâm sức sáng tạo. Tại vị trí vàng bên ngoài sân trung tâm, trấn đã xây dựng một nhà ga chủ đề Mã Kiều "có thể ngắm, có thể dạo, có thể mua". Bên ngoài nhà ga đặt bốn bức tượng hoạt hình ngộ nghĩnh gồm ngựa dân công sở, ngựa uống bia, ngựa hết pin và ngựa xem quần vợt, mang lại giá trị cảm xúc cho những người đến check-in; bên trong nhà ga bán dòng sản phẩm văn hóa sáng tạo "Con ngựa của tôi", kết hợp yếu tố Mã Kiều và chiếc bình mỏ vịt khai quật tại địa phương để tạo ra lối chơi chữ đồng âm, đúng gu giới trẻ. Trong thời gian diễn ra giải Masters, gian hàng đậu phụ khô Mã Kiều trong nhà ga có thể đạt doanh thu 9.000 nhân dân tệ chỉ trong một ngày, còn que kem văn hóa sáng tạo Mã Kiều in hình Trung tâm Quần vợt Kỳ Trung cũng trở thành sản phẩm "cháy hàng".
Các hoạt động trải nghiệm tương tác với nhiều yếu tố quần vợt bên ngoài Trung tâm Quần vợt Kỳ Trung Thượng Hải đã thu hút không ít người dân.
Bên ngoài nhà ga chủ đề Mã Kiều đặt những bức tượng hoạt hình ngộ nghĩnh như ngựa dân công sở, ngựa uống bia, mang lại giá trị cảm xúc cho những người đến check-in.
Đồng thời, Mẫn Hàng xoay quanh giải quần vợt Shanghai Masters để xây dựng chuỗi hoàn chỉnh "lễ hội carnival khởi động, vòng đấu chính bùng nổ, điểm xem thứ hai tiếp nối, khu thương mại và khu du lịch liên kết". Dịp Quốc khánh năm nay đã triển khai khoảng 40 quyền lợi ưu đãi dành riêng cho cuống vé; các khu du lịch, cơ sở văn hóa bảo tàng và rạp chiếu phim trong quận thực hiện cơ chế liên kết cuống vé, người dân và du khách chỉ cần xuất trình cuống vé xem giải Masters là được hưởng mức giảm giá riêng tương ứng. Chẳng hạn, 11 rạp chiếu phim trong quận cùng tung ra các gói xem phim từ 9,9 đến 119 nhân dân tệ, biến một lần xem đấu đơn lẻ thành trải nghiệm giải trí đô thị đa dạng. Hiệu quả thấy ngay lập tức: dịp Quốc khánh năm nay, 46 tổ hợp thương mại trọng điểm của quận Mẫn Hàng đạt doanh số 740 triệu nhân dân tệ, tăng 4,94% so với cùng kỳ; tổng lượng khách đạt 8,62 triệu lượt, tăng 10,5%; 7 khu du lịch hạng A trong quận đón 486.800 lượt khách, doanh thu 15,54 triệu nhân dân tệ, tăng 1,7% so với cùng kỳ.
Làm thế nào để khán giả rời sân hiệu quả?
Phía sau dòng người khổng lồ, công tác đảm bảo an ninh cũng quan trọng không kém.
"Nói thật, mỗi năm giải Shanghai Masters, giao thông đều là một trận đánh khó", ông Lục Gia Tuấn thuộc phòng Giao thông của Ủy ban Giao thông quận Mẫn Hàng thẳng thắn chia sẻ. Bãi đỗ xe sẵn có của sân cộng với các vị trí đỗ tạm trên những tuyến đường xung quanh, hễ gặp dòng xe ồ ạt như thủy triều đổ về là vẫn thiếu trước hụt sau. Qua khảo sát thực địa, cơ quan giao thông quận đã tạm thời cải tạo khu đất dự trữ đang bỏ trống gần sân thành bãi đỗ xe, tối ưu luồng di chuyển bên trong, giúp khu vực sau khi mở rộng có thể đỗ thêm 1.000 xe so với trước.
Nhưng vấn đề mới lại nảy sinh: các trận đấu thường kết thúc khi đã khuya, chủ xe phải mò mẫm tìm xe trong bóng tối, vừa bất tiện vừa không an toàn. Dưới sự điều phối của các cơ quan liên quan, 24 bộ đèn chiếu sáng năng lượng mặt trời đã được dựng lên, khu đất vốn mờ mịt bỗng chốc sáng rõ. Ông Lục Gia Tuấn cho biết, đỗ xe là "trạm đầu tiên" và "trạm cuối cùng" của trải nghiệm xem đấu; chỉ khi chủ xe không còn phải lo tìm chỗ đỗ hay đi đường vòng, họ mới có thể toàn tâm hòa mình vào sân đấu đầy đam mê ấy.
Ông Trần Chấn Cường, cục trưởng Cục Thể thao quận Mẫn Hàng, cho biết trước thực tế Trung tâm Quần vợt Kỳ Trung nằm ở vị trí khá xa, thiếu giao thông đường sắt đô thị và khó giải tỏa dòng người đông đúc cùng lúc, Mẫn Hàng đã tập trung tháo gỡ "cây số cuối cùng" trong việc đi lại của khán giả: bố trí tổng thể 7 khu đỗ xe lớn với tổng cộng 4.020 chỗ đỗ, mở 2 tuyến xe buýt đặt riêng và 4 tuyến xe chuyên tuyến đặt riêng, bố trí xe trung chuyển miễn phí chạy thẳng từ bãi đỗ đến sân đấu; tăng cường điều phối năng lực taxi và xe công nghệ, tìm tòi hình thành con đường phát triển cộng sinh hai chiều "giải đấu tiếp sức cho thành phố, thành phố làm nên giải đấu", đảm bảo việc tập trung và giải tỏa khán giả diễn ra thông suốt, trật tự.
Ông Chu Dịch Trạch, phó chủ nhiệm Trung tâm Tình báo Chỉ huy thuộc Phân cục Công an Mẫn Hàng, là một trong những người phụ trách sở chỉ huy tiền phương công tác an ninh của giải Masters năm nay. Ông cho biết, từ năm 2023 giải Masters nâng cấp lên thể thức hai tuần, số lượng khán giả tham dự cũng tăng qua từng năm, từ 190.000 lượt năm đó lên 220.000 lượt năm 2024 rồi 250.000 lượt năm ngoái. Giải Masters năm nay có đặc điểm "bốn nhiều, hai dài" (tức là nhiều ngôi sao, nhiều hoạt động, nhiều khán giả, nhiều phương tiện; tổng thời gian giải đấu dài, thời gian làm nhiệm vụ mỗi ngày dài), dự kiến khán giả sẽ vượt 250.000 lượt của năm ngoái. Mỗi khi trận đấu ở sân trung tâm kết thúc, gần mười nghìn khán giả cùng lúc rời sân; phía sau dòng người ấy là một phép thử về việc dung hòa giữa sức sống và trật tự.
Sau các trận đấu buổi tối, phía sau dòng người rời sân luôn là một phép thử về việc dung hòa giữa sức sống và trật tự.
Vì vậy, cơ quan công an quận Mẫn Hàng áp dụng "kiểm soát tổng lượng, quản lý tùy tình hình" đối với các lối thoát chính, chủ động thực hiện các biện pháp vào sân theo kiểu "chia lát", "đóng mở" và kiểm soát tạm thời các tuyến đường cho xe đi qua vào nhiều khung giờ cao điểm khác nhau khi khán giả vào và rời sân. Năm nay còn thử nghiệm mô hình phân luồng lập thể: khi xuất hiện dòng người lớn, máy bay không người lái gắn màn hình điện tử bay lên, kết hợp với lực lượng an ninh tại chỗ giơ biển chỉ dẫn LED di động tạo thành sự "phối hợp trên không và mặt đất", hiển thị theo thời gian thực thông tin về điểm đỗ xe, khu vực xe công nghệ dừng đón nhanh, hướng dẫn khán giả rời sân thuận lợi; căn cứ tình hình dòng người theo thời gian thực, các chiến sĩ cảnh sát đặc nhiệm cùng chó robot gắn loa công suất lớn liên tục nhắc nhở đi chậm, hướng dẫn phân luồng. Theo tính toán, thời gian khán giả rời sân vào ban đêm đã rút ngắn từ trung bình 1 tiếng xuống còn 40 phút.
Làm thế nào để biến "lưu lượng" thành sự "lưu giữ"?
Người đến người đi, bóng lên bóng xuống, giải quần vợt không chỉ mang đến cho Mẫn Hàng sự chú ý của toàn cầu mà còn đem lại sức sống tiêu dùng, hiệu ứng thúc đẩy kinh tế khu vực rất rõ rệt. Số liệu thống kê của quận Mẫn Hàng cho thấy, năm 2025, số lượt khán giả xem trực tiếp giải Masters vượt 250.000, tác động kinh tế trực tiếp vượt 2,5 tỷ nhân dân tệ, hiệu ứng kéo theo cho các ngành lên tới 7,1 tỷ nhân dân tệ.
Làm thế nào để biến "lưu lượng" thành sự "lưu giữ"? Năm nay, ban tổ chức dựa trên sự phối hợp nguồn lực của các bên, lần đầu tiên tổ chức lễ hội carnival Masters từ ngày 1 đến 4/10, đồng thời thiết lập điểm xem thứ hai chính thức của giải tại vịnh Tô Hà, quận Tĩnh An ở trung tâm thành phố, cùng lúc khởi động chuỗi hoạt động chủ đề toàn thành phố "ACE hội tụ", liên kết nhiều không gian như bờ sông đô thị và các địa danh nổi tiếng.
Đồng thời, các sản phẩm "vé +" tiếp tục được mở rộng, kết nối nguồn lực giữa sân đấu với khu thương mại và khu du lịch, thực hiện sự hòa nhập sâu giữa văn hóa, thương mại, du lịch, thể thao và triển lãm. Chẳng hạn, tại sân đấu mở 3 cửa hàng hàng hóa được cấp phép, bên ngoài sân mở 11 cửa hàng pop-up; khu vực bãi cỏ rộng 74 mẫu Trung Quốc của Trung tâm Quần vợt Kỳ Trung cũng được tối ưu thành "ACE Thế giới bạn nhỏ đáng yêu", bên trong có khu thân thiện với thú cưng, khu hoạt động cha mẹ và con cái, khu pop-up Disney…, người dân đến xem đấu có thể gửi thú cưng tạm thời tại đây.
Khu vực bãi cỏ rộng 74 mẫu Trung Quốc của Trung tâm Quần vợt Kỳ Trung được tối ưu thành "ACE Thế giới bạn nhỏ đáng yêu", bên trong có khu thân thiện với thú cưng, khu hoạt động cha mẹ và con cái, khu pop-up Disney…
Ông Trần Chấn Cường, cục trưởng Cục Thể thao quận Mẫn Hàng, cho biết Mẫn Hàng sẽ còn thúc đẩy mở cửa nguồn lực nhà thi đấu cho xã hội, tạo ra không gian quần vợt hoạt động quanh năm mà toàn dân đều có thể tham gia, bao gồm thường xuyên tổ chức giải quần vợt vùng đồng bằng sông Dương Tử, giải mời nghiệp dư, trại huấn luyện thanh thiếu niên, phối hợp tổ chức giải quần vợt mở rộng Mã Kiều, giải thưởng lớn quần vợt "Một bóng định thắng" và lễ hội quần vợt rừng Kỳ Trung, đưa quần vợt ra khỏi sân đấu chuyên nghiệp, đi vào đời sống thường ngày của người dân. Ngoài ra, Mẫn Hàng còn lấy mùa "Đời sống tươi đẹp Xuân Thân" làm điểm tựa, phát hành phiếu tiêu dùng riêng cho giải Masters, bao phủ các khu thương mại trọng điểm như Hồng Kiều, Nam Phương, Tân Trang, Thất Bảo, thúc đẩy lưu lượng khán giả lan tỏa sang văn hóa du lịch, bán lẻ, lưu trú, hiện thực hóa sự thúc đẩy hai chiều "thể thao tiếp sức cho thành phố, thành phố làm nên giải đấu".
Lấy dòng người và lưu lượng của giải đấu làm trọng tâm, giải quần vợt Masters bám rễ tại Mã Kiều không chỉ giúp các ngành ăn uống, lưu trú, bán lẻ, văn hóa sáng tạo, văn hóa du lịch nâng cao chất lượng và hiệu quả, mà hiệu ứng lan tỏa của giải còn tiếp sức cho việc tập trung và nâng cấp ngành nghề, hỗ trợ chuyển hóa thành quả khoa học công nghệ. Lợi thế về nhân tài, nguồn lực và nền tảng mà giải đấu mang lại đã khuếch đại hiệu ứng "nghiên cứu phát triển tại Đại Linh Hiệu Loan + chuyển hóa tại Mã Kiều", thúc đẩy các doanh nghiệp "chuyên, tinh, đặc, tân" và doanh nghiệp vừa và nhỏ công nghệ trên địa bàn phát triển sáng tạo.
Nhìn về tương lai, việc bố trí sâu rộng ngành quần vợt và xây dựng hệ sinh thái đã trở thành trọng tâm và phương hướng mà các cơ quan liên quan của Mẫn Hàng cùng dồn sức. Lấy Trung tâm Quần vợt Kỳ Trung làm hạt nhân, quận quy hoạch khu vực lõi rộng 2,5 km², hình thành cục diện lành mạnh "doanh nghiệp dẫn dắt, chính quyền hỗ trợ, thị trường tham gia", dự kiến thông qua việc xây dựng nhà thi đấu hoàn toàn mới, bố trí trường quần vợt, thu hút thêm nhiều giải quần vợt, xây dựng hệ thống giải đấu quanh năm "giải chuyên nghiệp + giải thanh thiếu niên + giải nghiệp dư", hình thành hệ sinh thái quần vợt tích hợp vận hành giải đấu, đào tạo nhân tài, tập trung ngành nghề và rèn luyện sức khỏe toàn dân, thúc đẩy Trung tâm Quần vợt Kỳ Trung cùng khu vực xung quanh chuyển mình từ "nơi đăng cai giải đấu" thành "vùng đất cao của ngành quần vợt", trở thành thêm một tấm danh thiếp thể thao tầm cỡ thế giới bám rễ tại Mẫn Hàng và đại diện cho Thượng Hải.
Cập nhật lúc 2026-10-13 20:28